F-Gaz Sınav Soruları
19UY0401-5 Florlu Sera Gazlı Cihazlar Teknik Personeli
B1 ve B3 Sınav Rehberi
Bu F-Gaz sınav soruları rehberinde 19UY0401-5 yeterliliğinin B1 ve B3 birimlerine ait teorik sorular ve örnek performans senaryoları yer almaktadır.
Rehberlik dosyası • BY listeleri • Kritik adımlar • Özgün örnek sorular
1. Sınava Hazırlık Rehberi
Bu rehber, Çözüm Belgelendirmenin F-Gaz kapsamındaki B1 ve B3 yeterlilik birimlerine hazırlanacak adaylar için düzenlenmiştir. B1 geniş kapsamlı kurulum, bakım, servis, kaçak kontrolü ve geri kazanım faaliyetlerini; B3 ise belirli küçük sistemlerde yalnızca geri kazanım faaliyetlerini kapsar.
B1 ve B3 Arasındaki Temel Fark
| Konu | B1 | B3 |
| Kapsam | Kaçak kontrolü, geri kazanım, kurulum, bakım ve servis | Yalnızca geri kazanım |
| Teorik sınav | 30 çoktan seçmeli soru | 13 çoktan seçmeli soru |
| Teorik geçme notu | En az %60 | En az %60 |
| Performans geçme koşulu | Kritik adımların tamamı + genel başarı en az %70 | Kritik adımların tamamı + genel başarı en az %70 |
Sınavda Başarı Koşulları
Teorik sınavda yanlış cevaplar doğru cevapları götürmez.
Teorik sınavda en az %60 başarı gerekir.
Performans sınavında genel başarı en az %70 olmalıdır.
Performans sınavında yıldızlı/kritik adımların tamamı başarılmalıdır. Tek bir kritik adımın başarısız olması, toplam puan %70’in üzerinde olsa bile adayın başarısız sayılmasına yol açar.
Can güvenliğini tehlikeye düşüren davranışta sınav sonlandırılabilir.
Adaya Pratik Öneriler
İşe başlamadan önce KKD’leri eksiksiz kullanın ve çalışma alanını uyarı levhalarıyla güvenli hâle getirin.
Tüp darası, azami dolum sınırı, soğutkan türü ve tüp uygunluğunu işlem öncesinde kontrol edin.
Hortum bağlantı ve sökme işlemlerinde atmosfere gaz salımını önleyin.
Geri kazanılan veya şarj edilen miktarı tartarak belirleyin; kayıtları eksiksiz doldurun.
B1’de vakum, sızdırmazlık, kaçak kontrolü, sert lehim ve sistem ayarlarını işlem sırasına uygun uygulayın.
2. B1 Beceri ve Yetkinlikler (BY)
Kritik adımlar kırmızı zeminle ve KRİTİK ibaresiyle gösterilmiştir.
| No | Beceri ve Yetkinlik İfadesi | Durum |
| BY.1 | Dayanım testini gerçekleştirir. | Normal |
| BY.2 | Sızdırmazlık testini gerçekleştirir. | KRİTİK |
| BY.3 | Vakum pompası ile sistemdeki hava ve nemin uzaklaştırılmasını sağlar. | KRİTİK |
| BY.4 | Gerçekleştirilen testler ve kontroller için ilgili raporu hazırlar. | Normal |
| BY.5 | Sistemin el ve gözle tetkikini gerçekleştirir. | Normal |
| BY.6 | Sistemin sızıntı kontrolünü dolaylı yöntem ile gerçekleştirir. | KRİTİK |
| BY.7 | Sistemin sızıntı kontrolünü elektronik kaçak detektörü ile gerçekleştirir. | KRİTİK |
| BY.8 | Gerçekleştirilen sızıntı kontrolleriyle ilgili veri girişini gerçekleştirir. | Normal |
| BY.9 | Manifold setinin hortumlarını florlu soğutkan kaçağına müsaade etmeyecek şekilde servis valflerine bağlar. | KRİTİK |
| BY.10 | Manifold setinin hortumlarını florlu soğutkan kaçağına müsaade etmeyecek şekilde servis valflerinden söker. | KRİTİK |
| BY.11 | Florlu soğutkanın geri toplanması amacıyla soğutkan kaçağına müsaade etmeyecek şekilde geri kazanım setinin bağlantılarını yapar. | KRİTİK |
| BY.12 | Florlu soğutkan içeren kompresör yağını sistemden dışarı alır. | Normal |
| BY.13 | Florlu soğutkanın atmosfere kaçmasına müsaade etmeyecek şekilde sisteme buhar veya sıvı fazında soğutkan şarj eder. | KRİTİK |
| BY.14 | Şarj edilecek florlu soğutkanı elektronik terazi kullanarak tartar. | KRİTİK |
| BY.15 | Geri kazanılan/ilave edilen florlu soğutkan ile ilgili bilgiyi kayıt defterine işler. | KRİTİK |
| BY.16 | Sızdırma olmayacak şekilde kompresörün kurulumunu/değişimini yapar. | KRİTİK |
| BY.17 | Güvenlik ve kontrol elemanlarını ayarlar. | KRİTİK |
| BY.18 | Kompresör karterinden yağ seviyesini kontrol eder. | Normal |
| BY.19 | Kompresörün kurulumu/değişimi ile ilgili bilgiyi kayıt defterine işler. | Normal |
| BY.20 | Sızdırma olmayacak şekilde kondenserin kurulumunu/değişimini yapar. | Normal |
| BY.21 | Güvenlik ve kontrol elemanlarını ayarlar. | KRİTİK |
| BY.22 | Basma ve sıvı hatlarının sıcaklık ve basınç değerlerini kontrol eder. | KRİTİK |
| BY.23 | Kondenserin kurulumu/değişimi ile ilgili bilgiyi kayıt defterine işler. | Normal |
| BY.24 | Sızdırma olmayacak şekilde evaporatörlerin kurulumunu/değişimini yapar. | Normal |
| BY.25 | Güvenlik ve kontrol elemanlarını ayarlar. | KRİTİK |
| BY.26 | Basma ve emme hatlarını kontrol eder. | Normal |
| BY.27 | Defrost sistemini kontrol eder. | Normal |
| BY.28 | Evaporatörlerin kurulumu/değişimi ile ilgili bilgiyi kayıt defterine işler. | Normal |
| BY.29 | Sızdırma olmayacak şekilde genleşme valflerinin kurulumunu/değişimini yapar. | Normal |
| BY.30 | Genleşme valflerinin ayarını yapar. | KRİTİK |
| BY.31 | Filtre kurutucuyu kontrol eder. | KRİTİK |
| BY.32 | Genleşme valflerinin kurulumu/değişimi ile ilgili bilgiyi kayıt defterine işler. | Normal |
| BY.33 | Soğutma sisteminde kullanılan borulara sızdırmaz sert lehim yapar. | KRİTİK |
| BY.34 | Boru devresine uygun destekler yapar. | Normal |
| BY.35 | Alternatif soğutkan içeren sistemlerde emniyetli çalışma ilkelerini uygular. | KRİTİK |
| BY.36 | Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanımları kullanır. | KRİTİK |
| BY.37 | Yapılan çalışmaya ait uyarı işaret ve levhaları talimatlar doğrultusunda yerleştirir. | KRİTİK |
| BY.38 | İş süreçleri ve işlemler sonucu ortaya çıkan florlu soğutkanın geri kazanımını gerçekleştirir. | KRİTİK |
| BY.39 | Gerçekleştirdiği işlerde kalite gerekliliklerini uygular. | KRİTİK |
Çözüm Belgelendirme | 19UY0401-5 F-Gaz B1-B3 Sınav Rehberi
3. B3 Beceri ve Yetkinlikler (BY)
Kritik adımlar kırmızı zeminle ve KRİTİK ibaresiyle gösterilmiştir.
| No | Beceri ve Yetkinlik İfadesi | Durum |
| BY.1 | Geri kazanım tüpünün darasını alır. | Normal |
| BY.2 | Uygun kapasitede geri kazanım ekipmanı ile sistem arasındaki servis hortumu bağlantılarını yapar. | KRİTİK |
| BY.3 | Florlu soğutkanın sistemden geri toplanmasını/kazanımını yapar. | KRİTİK |
| BY.4 | Geri toplanan florlu soğutkanın miktarını tespit eder. | KRİTİK |
| BY.5 | Geri toplanan/kazanılan florlu soğutkan ile ilgili bilgiyi kayıt defterine işler. | KRİTİK |
| BY.6 | Florlu soğutkan içeren kompresör yağını sistem dışına tahliye eder. | Normal |
| BY.7 | Yapılan işe uygun iş elbiseleri ve kişisel koruyucu donanımları kullanır. | KRİTİK |
| BY.8 | Yapılan çalışmaya ait uyarı işaret ve levhaları talimatlar doğrultusunda yerleştirir. | KRİTİK |
| BY.9 | İş süreçleri ve işlemler sonucu ortaya çıkan florlu soğutkanın geri kazanımını gerçekleştirir. | KRİTİK |
| BY.10 | İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini uygular. | KRİTİK |
Çözüm Belgelendirme | 19UY0401-5 F-Gaz B1-B3 Sınav Rehberi
B1 Teorik (T1) Birimi – 5 Özgün Örnek Soru
Sorular çalışma ve rehberlik amacıyla hazırlanmıştır; gerçek sınav soruları değildir.
1. Bir sistemde vakum işlemi tamamlandıktan sonra vakum değeri kısa sürede yükseliyor. En doğru ilk değerlendirme hangisidir? [BG.10]
A) Kondenser kapasitesi gereğinden büyüktür.
B) Sistemde kaçak veya nem bulunabilir.
C) Soğutkan miktarı kesinlikle fazladır.
D) Kompresör yağı mutlaka yenidir.
2. Elektronik kaçak detektörü ile kontrol yapılmadan önce aşağıdakilerden hangisi cihazın güvenilir ölçüm yapmasına en çok katkı sağlar? [BG.14]
A) Servis vanalarını tamamen kapatmadan hortumları sökmek
B) Ortamı soğutkanla doyurmak
C) Detektörü üretici talimatına göre kontrol edip uygun hassasiyete ayarlamak
D) Sisteme ilave yağ vermek
3. Soğutkan şarjı sırasında elektronik terazi kullanılmasının temel amacı nedir? [BG.17]
A) Vakum pompasının debisini artırmak
B) Kaçak detektörünü kalibre etmek
C) Boru çapını belirlemek
D) Sisteme verilen soğutkan miktarını ölçmek
4. Sert lehim yapılırken boru içinde azot dolaştırılmasının temel yararı nedir? [BG.46]
A) Boru iç yüzeyinde oksitlenmeyi azaltmak
B) Soğutkanın kaynama noktasını yükseltmek
C) Kompresör basıncını artırmak
D) Elektronik detektörün pilini korumak
5. Bir sistemde aşırı kızgınlık değeri beklenenden yüksek ölçülmüştür. Bu bulgu aşağıdakilerden hangisiyle ilişkili olabilir? [BG.16]
A) Kondenserde aşırı hava debisi
B) Evaporatörün yetersiz beslenmesi
C) Geri kazanım tüpünün darasının alınması
D) Uyarı levhasının yanlış yerde olması
Cevap anahtarı: 1-B | 2-C | 3-D | 4-A | 5-B
Çözüm Belgelendirme | 19UY0401-5 F-Gaz B1-B3 Sınav Rehberi
B3 Teorik (T1) Birimi – 5 Özgün Örnek Soru
Sorular çalışma ve rehberlik amacıyla hazırlanmıştır; gerçek sınav soruları değildir.
1. Geri kazanım tüpü tartıya boş olarak konulduğunda yapılan ölçüm hangi amaçla kaydedilir? [BG.6]
A) Sistem çalışma basıncını bulmak
B) Tüp darasını belirlemek
C) Kaçak detektörünü ayarlamak
D) Vakum süresini hesaplamak
2. Geri kazanım tüpünün izin verilen dolum sınırının aşılmamasının temel nedeni nedir? [BG.6]
A) Kompresör yağını çoğaltmak
B) Vakum pompasını hızlandırmak
C) Sıvı genleşmesinden kaynaklanabilecek tehlikeyi önlemek
D) Soğutkanın GWP değerini düşürmek
3. Geri kazanım başlamadan önce servis hortumlarının bağlantılarında hangi kontrol önceliklidir? [BG.4]
A) Tüp etiketinin rengi
B) Kondenser fanının dönüş yönü
C) Ortam aydınlatmasının rengi
D) Bağlantıların sızdırmaz ve vanaların uygun konumda olması
4. Geri kazanılan soğutkan miktarı nasıl belirlenir? [BG.5]
A) Dolu tüp kütlesinden tüp darası çıkarılarak
B) Sadece sistem etiketindeki değer okunarak
C) Hortum uzunluğu ikiyle çarpılarak
D) Manometre ibresi sıfırlanarak
5. Geri kazanım tamamlandığında kayıt defterine aşağıdakilerden hangisinin yazılması beklenir? [BG.8]
A) Teknisyenin günlük yol mesafesi
B) Geri kazanılan soğutkanın türü ve miktarı
C) Atölyenin elektrik faturası
D) Cihaz sahibinin mesleği
Cevap anahtarı: 1-B | 2-C | 3-D | 4-A | 5-B
Çözüm Belgelendirme | 19UY0401-5 F-Gaz B1-B3 Sınav Rehberi
B1 Birimi – 1 Örnek Performans Senaryosu
Split Klima Sisteminde Kontrol, Geri Kazanım ve Yeniden Devreye Alma
Senaryo
Servise alınan split klima sisteminde soğutma performansının düştüğü ve bağlantı bölgesinde kaçak şüphesi bulunduğu bildirilmiştir. Sistem üzerinde gerekli teknik müdahalenin yapılarak cihazın güvenli biçimde yeniden devreye alınması istenmektedir.
Adaydan Beklenen
Çalışma alanını hazırlayınız; sistemi değerlendiriniz; gerekli test, kaçak kontrolü, geri kazanım, onarım/bağlantı, vakum ve soğutkan işlemlerini gerçekleştiriniz. Ölçüm ve işlem sonuçlarını ilgili forma kaydederek sistemi çalışır durumda teslim ediniz.
Sunulan Araç, Gereç ve Dokümanlar
Çalışır veya simülasyonlu split klima sistemi
Manifold seti, vakum pompası, geri kazanım cihazı ve uygun geri kazanım tüpü
Elektronik terazi ve elektronik kaçak detektörü
Azot tüpü, regülatör, sert lehim takımı ve el aletleri
Uygun soğutkan, KKD, uyarı levhaları ve işlem/kayıt formları
Not: Aday, işlemleri iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma, üretici talimatları ve kalite gerekliliklerine uygun biçimde kendi işlem sırasını oluşturarak gerçekleştirir.
Çözüm Belgelendirme | 19UY0401-5 F-Gaz B1-B3 Sınav Rehberi
B3 Birimi – 1 Örnek Performans Senaryosu
Küçük Soğutma Sisteminden Soğutkanın Geri Kazanılması
Senaryo
Servis dışı bırakılacak küçük kapasiteli bir soğutma sistemindeki florlu soğutkanın atmosfere salınmadan uygun tüpe geri kazanılması ve işlemin kayıt altına alınması istenmektedir.
Adaydan Beklenenler
Çalışma alanını hazırlayınız; sunulan sistemdeki florlu soğutkanı uygun ekipman ve tüp kullanarak geri kazanınız. Geri kazanılan miktarı belirleyiniz, işlem sonunda bağlantıları güvenli biçimde ayırınız ve ilgili kayıtları tamamlayınız.
Sunulan Araç, Gereç ve Dokümanlar
Küçük kapasiteli soğutma sistemi veya uygun simülasyon düzeneği
Geri kazanım cihazı ve uygun servis hortumları
Uygun geri kazanım tüpü ve elektronik terazi
KKD ve uyarı levhaları
İşlem ve kayıt formu
Not: Aday, işlemleri iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma, üretici talimatları ve kalite gerekliliklerine uygun biçimde kendi işlem sırasını oluşturarak gerçekleştirir.
Örnek sorular, konu tekrarını kolaylaştırmak amacıyla hazırlanmıştır. Adayların özellikle performans sınavındaki işlem sırasına, çevreye gaz salımını önlemeye, tartım ve kayıt işlemlerine ve kritik adımların eksiksiz uygulanmasına odaklanması gerekir.
Çözüm Belgelendirme | 19UY0401-5 F-Gaz B1-B3 Sınav Rehberi